İspanya, kaliteli eğitimi makul bir bütçeyle birleştirmek isteyen öğrenciler için Avrupa’daki en dengeli seçeneklerden biridir.

Hem günlük yaşam giderleri hem de öğrenim ücretleri, İngiltere, ABD gibi yüksek maliyetli ülkelerle kıyaslandığında çok daha ulaşılabilir seviyelerdedir. Bu nedenle İspanya, akademik hedefleri olan ancak bütçesini zorlamak istemeyen öğrenciler için ideal bir tercih haline gelmiştir.

İspanya Neden Ekonomik Bir Eğitim Ülkesi?

İspanya’daki yaşam maliyetleri, yalnızca Avrupa genelinde değil, dünya çapındaki diğer popüler eğitim destinasyonlarıyla kıyaslandığında oldukça avantajlıdır.

• Valencia, Malaga, Granada, Zaragoza gibi şehirler Avrupa’nın en uygun yaşam maliyetlerine sahip öğrenci şehirleri arasında yer alır.

• Madrid ve Barcelona gibi büyük şehirler ise, kendi klasmanlarında değerlendirildiğinde Londra, Paris, New York, Berlin gibi metropollerden çok daha uygun bütçelidir.

Bu sayede öğrenciler, büyük şehirlerin sunduğu kültürel ve sosyal fırsatlardan yararlanırken ekonomik bir yaşam sürdürebilirler.

İspanya’daki üniversitelerde harç ücretleri, üniversitenin devlet veya özel olmasına, programa, ilgili bölüme ve öğrencinin vatandaşlık durumuna (AB üyesi olup olmamasına) göre önemli farklılıklar gösterir. Genel olarak devlet üniversiteleri daha düşük ücretliyken, özel üniversiteler daha yüksek ücret talep etmektedir. Aşağıda yıllık eğitim ücretlerinin alt ve üst limitleri özetlenmiştir.

Türkiye’den İspanya’ya gelecek öğrenciler için, İspanya’da üniversite eğitiminin mali boyutu iki ana kısımda incelenebilir: eğitim (harç) ücretleri ve yaşam giderleri.

Aşağıda devlet ve özel üniversitelerde lisans ve yüksek lisans harç ücretleri ile büyük şehirler ve daha küçük şehirler için yaşam masrafları ile ilgili detayları aktarıyoruz. Ancak bu konular oldukça subjektiftir; kişiden kişiye değişebilir ve zaman içinde farklılık gösterebilir.

İspanya’da Üniversite Harç Ücretleri

İspanya’daki üniversitelerde harç ücretleri, üniversitenin devlet veya özel olmasına, programa, ilgili bölüme ve öğrencinin vatandaşlık durumuna (AB üyesi olup olmamasına) göre önemli farklılıklar gösterir. Genel olarak devlet üniversiteleri daha düşük ücretliyken, özel üniversiteler daha yüksek ücret talep etmektedir. Aşağıda yıllık eğitim ücretlerinin alt ve üst limitleri özetlenmiştir.

İspanya’da Devlet Üniversiteleri Harç Ücretleri

İspanya’da devlet üniversitelerinde lisans harçları genellikle 700 € – 2.000 € aralığındadır. Yüksek lisans (master) programlarının harçları ise daha geniş bir aralıkta olup, 500 € – 3.500 € arasında değişebilmektedir. Birçok üniversitede yüksek lisans harç ücretleri, lisansa kıyasla biraz daha yüksektir.

Nadir de olsa bazı programlarda harç ücretlerinde istisnalar olabilir. Öğrencinin İspanya vatandaşı olup olmaması veya AB üyesi olup olmaması gibi kriterlere göre farklı harç ücretleri uygulanabilmektedir.

Not: Devlet üniversitelerinde harçlar genellikle kredi başına ücretlendirme ile hesaplanır. Her dersin AKTS kredi değeri üzerinden yıllık toplam tutar belirlenir. İspanya’da bir akademik yıl genellikle 60 ECTS kredi olduğundan, örneğin kredi başı ücreti 20 € olan bir programın yıllık harcı 1.200 € olur. İspanya’da eğitim ücretleri özerk bölge yönetimlerince belirlendiğinden bölgeden bölgeye değişir. Ayrıca bir dersi geçemeyip tekrar almanın ücreti ilk kayıt ücretinin 2-3 katına çıkabilir.

İspanya’da Özel Üniversite Harç Ücretleri

İspanya’daki özel üniversitelerde yıllık lisans ücretleri devlet üniversitelerindeki harç ücretlerine kıyasla daha yüksektir. Program ve üniversiteye bağlı olarak yıllık 5.000 € – 20.000 € aralığında olabilmektedir. Örneğin birçok vakıf üniversitesinde işletme veya mimarlık gibi bölümlerin ücreti 8.000 – 10.000 € düzeyindeyken, daha elit veya uluslararası öğrenci odaklı üniversitelerde (özellikle business school (işletme okulu)) aynı programlar için ücretler 25.000 – 30.000 €’yu bulabilir.

Not: Özel üniversitelerin sağladığı olanaklar (daha küçük sınıflar, özel tesisler gibi), uluslararası öğrenci odaklı yönetim yapıları, farklı dilde eğitim opsiyonları ve iş hayatındaki tanınırlıkları ücretlerin yüksek olmasında etken olabilmektedir.

İspanya’da eğitim alırken karşılaşılacak yaşam maliyetleri, öğrencinin bulunduğu şehre ve yaşam tarzına bağlı olarak değişir.

Genel olarak İspanya, Batı Avrupa’nın pek çok ülkesine kıyasla (Fransa, Hollanda, Birleşik Krallık) daha uygun maliyetli bir yaşam sunar ve uluslararası öğrenciler üzerinde büyük bir finansal baskı oluşturmaz.

Aylık yaşam giderleri Madrid veya Barselona gibi büyük şehirlerde daha yüksek, daha küçük şehirlerde ise daha düşüktür. Ortalama bir öğrencinin aylık gideri büyük şehirlerde 900 – 1.500 € civarında olabilirken, orta veya küçük ölçekli şehirlerde 650 – 1.000 € düzeyine inebilir. Bu da yıllık ortalama 8.000–12.000 €’luk bir bütçeyi gerektirir. Aşağıda yaşam masraflarının temel kalemleri ayrı ayrı belirtiyoruz:

İspanya’da öğrenciler için konaklama masrafları

Konaklama ücreti şehir ve konaklama türüne göre değişir ve genel olarak İspanya’daki en büyük gider kalemidir. Dolayısıyla konaklamanın iyi planlanması bütçe yönetimi açısından önem arz etmektedir.

Öğrenciler için farklı konaklama seçenekleri mevcuttur ve bu seçenekler Türkiye’dekinden çok da farklı değildir. Devlet yurtları, özel yurtlar, paylaşımlı daireler ya da özel daireler olarak 4 kategoride değerlendirilebilir. Ayrıca kısa süreli eğitim programlarında (örneğin dil kurslarında) okulların anlaşmalı oldukları ailelerin yanında konaklama imkanı da olabilmektedir. Ayrıca yine kısa süreli konaklamalar için oteller, hosteller veya airbnb gibi platformlar kullanılabilir. (Türkiye’de herkesin bildiği emlak sitesi benzeri İspanya genelinde yaygın olarak kullanılan web sitesi www.idealista.com’dur.)

Ortalama bütçelerden bahsetmek gerekirse; devlet yurtlarında paylaşımlı odalar aylık 250–600 €, özel yurtlarda paylaşımlı odalar 500-800 €, öğrenciler arasında yaygın olan paylaşımlı daire kiralama yöntemiyle kişi başı kira masrafı aylık 300–400 € olabilir. Kendi başına 1+1 daire kiralamak, küçük şehirlerde aylık 500–900 €, Madrid veya Barselona gibi büyük kentlerde ise 800–1.500 € veya daha fazla bir bütçe gerektirir.

Daire veya oda kiralamalarında eşyalı kiralama yapmak İspanya genelinde oldukça yaygındır. Daire veya odalar eşyalı olduğundan, depozito bedeli de genelde 2 kira bedelidir. Ayrıca eğer emlak danışmanlığından kiralama yapılıyor ise, emlak danışmanlık firmasına hizmet bedeli de ödenmesi gerekebilir. Kiralama öncesi ilk ayın kira bedeli, depozito bedeli, eğer varsa emlak danışmanlık firması hizmet bedeli ve söz konusu olabilecek bazı ek masraflar sebebiyle İspanya’da eğitim planı yapan öğrencilere kendilerine ait bir oda/daire kiralamak yerine diğer opsiyonları öncelikli olarak değerlendirmeleri önerimizdir.

Time to Spain, talep eden öğrenciler için konaklama planlaması sürecinde rehberlik desteği sunmaktadır.

İspanya’da öğrenciler için yeme-içme masrafları

İspanya genelinde aylık mutfak masrafı bir öğrenci için ortalama 150–250 € civarındadır. Marketten alışveriş yapıp konaklanan tesis/daire bünyesinde öğünlerin öğrenci tarafından hazırlanması mutfak masrafının düşük olmasını sağlayacaktır. Benzer şekilde bazı öğünlerin dışarıda yenmesi, bütçeyi yukarı taşıyacaktır.

Türkiye ile İspanya’yı kıyasladığımızda, birçok temel gıda ürünü için benzer bütçeler söz konusudur. Mercadona, ALDI, Alcampo, Carrefour veya LIDL gibi büyük zincir marketleri Türkiye’deki ekonomi odaklı süpermarketlere benzetmek mümkün. Türkiye’de olduğu gibi İspanya’da da marketlerin hedefledikleri müşteri profilleri farklı olabildiği için, aynı ürünü iki farklı markette %25-30 civarı fiyat farkları ile bulmak mümkündür, bu noktada toplu yiyecek alışverişi için tercih edilen markete göre aylık gıda alışveriş bütçesi önemli ölçüde değişebilir.

İspanya genelinde dışarıda yemek ise nispeten hesaplıdır. Uygun fiyatlı bir restoranda tek öğün yemek 10–15 €, KFC gibi bir zincir restoranda en ekonomik atıştırmalık menü 5 €, michelin yıldızlı bir restoranda tadım menüsü 30-35 € civarındadır. Özet ile bir öğünü dışarıda yemek için 12-13 € civarında bütçe ayırmak genel olarak yeterli olmaktadır. Örneğin bir türk dönericisinde oldukça doyurucu bir et veya tavuk dürümü 8-9 € civarında yemek mümkündür.

İspanya’da Türk restoranları dışında tavşan kanı bir türk çayı içmek maalesef çok mümkün değildir, ancak kahve tüketimi oldukça yaygın ve Barcelona gibi büyük şehirler dahil olmak üzere kahve için 1.5 – 2 € aralığında bir bütçe her zaman yeterli olmaktadır. Alkollü içecekler hem mekanlarda hem de marketlerde Türkiye’ye kıyasla oldukça uygun fiyatlıdır.

Evde yemek yapma sıklığı, dışarıda yeme alışkanlığı gibi faktörler aylık gıda harcamasını bireysel olarak değiştirecektir. Ancak ortalama bir öğrencinin aylık ve dengeli gıda harcaması için ayırması gereken bütçeyi 150-250 € aralığında ifade etmek yanlış olmayacaktır.

Ek olarak büyük şehirlerde türk marketleri de bulunduğunu ve Türkiye’deki birçok ürünün de (örneğin çay, türk kahvesi, baklava, sarma yaprağı, çiğ köfte, salça ve hatta çaydanlık veya kahve cezvesi vb.) bu marketlerde bulunduğunu da belirtmek isteriz.

İspanya’da öğrenciler için ulaşım

İspanya’daki şehirlerde toplu taşıma sistemi çok gelişmiştir ve öğrenciler için indirimli ulaşım kartları mevcuttur. Aylık ulaşım kartı (abonman) ücretleri şehre göre değişmekle birlikte Barcelona’dan örnek vermek gerekirse 1 ay boyunca tüm metro, tren ve otobüs gibi toplu taşıma araçlarına sınırsız biniş hakkı sunan abonman kartının ücreti 22 €’dur. (Devletin sunduğu toplu taşıma ile ilgili sübvansiyon neticesinde 22 €’luk fiyatlandırma Barcelona’da yaşayan kişiler için geçerlidir. Öğrenciler de oturum kartı sahibi olduklarından bu imkandan faldalanmaktadırlar. Bu sübvansiyon olmadığı takdirde geçerli olan fiyat 35 €’dur.)

İspanya’da öğrenciler için sağlık sigortası

Türkiye’den gelen öğrenciler AB vatandaşı olmadıkları için İspanya’da özel sağlık sigortası yaptırmaları gerekmektedir ve bu sigorta genellikle vize veya oturum kartı başvurusu öncesinde yapılmaktadır. Böylece İspanya’da iken söz konusu olabilecek sağlık problemleri için bir finansal garanti söz konusu olmaktadır.

Sağlık sigortasını talep edilen minimum gereksinimleri karşılayacak şekilde yaptırmak gerekir, ancak poliçeye dahil edilecek ekstralar ile kapsam arttırılabilir, bu da poliçenin bütçesini etkiler. Standart bir öğrenci sağlık sigortası için prim ücretini aylık 30-40 € aralığında planlamak uygun olacaktır. Ancak geniş kapsamlı poliçelerde bu rakam 80-90 € gibi daha yüksek rakamlara çıkabilir.

İspanya’da öğrenciler için faturalar

Elektrik, su, ısınma, internet gibi giderler konaklama tipine göre değişebilmektedir. Yurtlarda bu gibi masraflar genel olarak fiyata dahil iken, eşyalı kiralanan dairelerin de bir çoğunda bu gibi faturalar belirli limitler dahilinde kira fiyatına dahil olmaktadır.

Yerel bir sim kart için de tercih edilen pakete göre aylık ödeme söz konusu olacaktır. Örnek vermek gerekirse Vodafone’un aylık 50 GB internet sunan paketi için aylık fatura ücreti 15 €’dur.

İspanya’da öğrenciler için diğer harcamalar

İspanya sosyal hayatın çok canlı olduğu bir ülke ve özellikle büyük şehirlerde hemen her gün yapılabilecek farklı aktiviteler bulmak mümkün. Ancak sosyal yaşam kültürü, insanların harcama yapması üzerine değil, keyifli ve kaliteli zaman geçirmesi üzerine kurgulanmış durumdadır. Örneğin plajlar ücretsizdir ve şezlongları ile plajı işgal etmiş işletmeler yer almaz, dolayısıyla sahilde zaman geçirmek için masraf yapılması zorunlu değildir. Marketten yapılacak alışveriş veya evden getirilenler ile hemen her plajda keyifli vakit geçirmek mümkündür.

İspanya genelinde her yerde, çok turistik olan bölgelerde dahi ekonomik hareket etmek mümkündür. Örneğin Barcelona’daki meşhur La Rambla caddesi üzerinde bir işletmede bir şeyler içip caddeden gelip geçenleri izlemek mümkün. Aynı cadde üzerinde yaygın şekilde bulunan banklarda da oturarak yakınlardaki bir kahveciden alacağını kahve ile benzer bir keyfi daha düşük maliyetle yaşayabilirsiniz. Sosyalleşmek, İspanya’da günlük yaşamın bir parçasıdır. Hiçbir sosyal ortam, para harcamayı zorunlu kılan bir yapıda kurgulanmamıştır ve bu İspanya’daki insanlar için oldukça normaldir.